Cập nhật bài cúng giỗ mẹ và lễ vật cần chuẩn bị

bài cúng giỗ mẹ
Chia sẻ bài cúng giỗ mẹ theo phong tục Việt

Giới thiệu

Cúng giỗ mẹ là một dịp quan trọng để thể hiện nỗi lòng thương nhớ mẹ – người đã sinh thành và dưỡng dục chúng ta suốt cuộc đời. Đồng thời, đây cũng là cách để chúng ta thể hiện tấm lòng hiếu kính đối với mẹ. Để lễ cúng diễn ra trọn vẹn và hoàn hảo, chúng ta cần chuẩn bị đầy đủ lễ vật và đọc bài cúng giỗ mẹ. Bài văn khấn cúng giỗ mẹ sẽ giúp chúng ta truyền đạt tấm lòng đến với mẹ ở nơi suối vàng.

1. Tổ chức cúng giỗ mẹ vào những ngày nào?

Theo phong tục Việt Nam, có 3 ngày quan trọng để tổ chức cúng giỗ mẹ và trong ngày cúng, chúng ta phải đọc bài cúng giỗ như sau:

  • Giỗ đầu: Lễ cúng giỗ được tổ chức sau đúng 1 năm mẹ ra đi. Thông thường, ngày lễ cúng này các gia đình Việt sẽ tổ chức khá long trọng và mời họ hàng cùng hàng xóm đến để tưởng nhớ mẹ.
  • Giỗ hết: Lễ cúng này được tổ chức sau 2 năm mẹ ra đi. Cũng tương tự như ngày giỗ đầu, lễ cúng giỗ hết được tổ chức lớn.
  • Giỗ thường: Đây là ngày cúng giỗ mẹ bắt đầu từ năm thứ 3 trở đi. Các lễ cúng giỗ thường sẽ có quy mô nhỏ hơn so với ngày giỗ đầu và giỗ hết.

2. Nội dung bài cúng giỗ mẹ

Dưới đây là nội dung đầy đủ của bài cúng giỗ mẹ. Tại các vị trí để trống, bạn cần điền thông tin đầy đủ và chính xác theo trường hợp của mình:

nội dung các bài khấn cúng giỗ mẹ
Tìm hiểu nội dung các bài khấn cúng giỗ mẹ

2.1. Nội dung bài cúng giỗ đầu của mẹ

“Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.

Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân.

Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.

Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ tiên nội ngoại họ…………………………

Tín chủ (chúng) con là:………………………………Tuổi……..………………

Ngụ tại:………………………………………………………………………………

Hôm nay là ngày……………tháng……….năm….…………(Âm lịch).

Chính ngày Giỗ Đầu của………………………………………………………………

Năm qua tháng lại, vừa ngày húy lâm. Ơn võng cực xem bằng trời biển, nghĩa sinh thành không lúc nào quên. Càng nhớ công ơn gây cơ tạo nghiệp bao nhiêu, càng cảm thâm tình, không bề dãi tỏ. Nhân ngày chính giỗ, chúng con và toàn gia con cháu nhất tâm sắm sửa lễ vật kính dâng, đốt nén tâm hương dâng tỏ tấc thành.

Thành khẩn kính mời…………………………………………………………………

Mất ngày…………. Tháng………………năm…………………(Âm lịch)

Mộ phần táng tại:……………………………………………………………………..

Cúi xin linh thiêng giáng về linh sảng, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho con cháu bình an, gia cảnh hưng long thịnh vượng.

Tín chủ con lại xin kính mời các cụ Tổ Tiên, nội ngoại, Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá thúc, Cô Di và toàn thể các Hương linh gia tiên đồng lai hâm hưởng.

Tín chủ lại mời vong linh các vị Tiền chủ, Hậu chủ trong đất này cùng tới hâm hưởng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Phục duy cẩn cáo!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!”

2.2. Nội dung bài cúng giỗ hết cho mẹ

Ngoài bài cúng giỗ đầu, còn có bài cúng giỗ hết. Khi cúng giỗ hết tang mẹ, ta sẽ có 2 bài cúng giỗ khác nhau:

Bài cúng Thổ Thần, Táo Quân, Long Mạch, Thần Linh:

“Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Đương cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.

Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân.

Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.

Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ tiên nội ngoại họ………

Tín chủ (chúng) con là:…………… Ngụ tại:……………

Nhân ngày mai là ngày Giỗ Hết của………………

Tín chủ con cùng toàn thể gia quyến tuân theo nghi lễ, sửa biện hương hoa lễ vật dâng cúng các vị Tôn thần.

Cúi xin các vị Bản gia, Thổ Công, Táo Phủ Thần Quân, Ngữ Phương, Long Mạch và các vị Thần linh, hiển linh chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành.

Chúng con kính thỉnh các Tiên linh, Gia tiên họ………… và những vong hồn nội tộc được thờ phụng vị cùng về hâm hưởng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!”

Bài cúng giỗ mẹ hết tang chính:

“Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.

Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân.

Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.

Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ tiên nội ngoại họ…………………………

Tín chủ (chúng) con là:………………………………Tuổi……..………………

Ngụ tại:………………………………………………………………………………

Hôm nay là ngày……………tháng……….năm….…………(Âm lịch).

Chính ngày Giỗ Hết của………………………………………………………………

Thiết nghĩ…………. vắng xa trần thế, không thấy âm dung.

Năm qua tháng lại vừa ngày Giỗ Hết. Ơn võng cực xem bằng trời biển, nghĩa sinh thành không lúc nào quên. Càng nhớ công ơn gây cơ tạo nghiệp bao nhiêu, càng cảm thâm tình, không bề dãi tỏ. Nhân ngày chính giỗ, chúng con và toàn gia con cháu nhất tâm sắm sửa lễ vật kính dâng, đốt nén tâm hương dãi tổ tấc thành.

Thành khẩn kính mời…………………………………………………………………

Mất ngày…………. Tháng………………năm…………………(Âm lịch)

Mộ phần táng tại:……………………………………………………………………..

Cúi xin linh thiêng giáng về linh sảng, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho con cháu bình an, gia cảnh hưng long thịnh vượng.

Tín chủ con lại xin kính mời các cụ Tổ Tiên, nội ngoại, Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá thúc, Cô Di và toàn thể các Hương linh gia tiên đồng lai hâm hưởng.

Tín chủ lại mời vong linh các vị Tiền chủ, Hậu chủ trong đất này cùng tới hâm hưởng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Phục duy cẩn cáo!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!”

2.3. Nội dung bài cúng giỗ thường cho mẹ

“Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân.

Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.

Con kính lạy Tổ Tiên nội ngoại họ…………

Tín chủ (chúng) con là:………………………………Tuổi……..………………

Ngụ tại:………………………………………………………………………………

Hôm nay là ngày……………tháng……….năm….…………(Âm lịch).

Là chính ngày Cát Kỵ của………………..

Thiết nghĩ…………. (dài) vắng xa trần thế, không thấy âm dung.

Năm qua tháng lại ngày húy lâm. Ơn võng cực xem bằng trời biển, nghĩa sinh thành không lúc nào quên. Càng nhớ công ơn gây cơ tạo nghiệp bao nhiêu, càng cảm thâm tình, không bề dãi tỏ. Ngày mai Cát Kỵ, hôm nay chúng con và toàn gia con cháu thành tâm sắm lễ, quả cau, lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án thành khẩn kính mời……………..

Mất ngày………………… tháng…………. năm……………….

Mộ phần táng tại:…………………………………….

Cúi xin linh thiêng giáng về linh sảng, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho con cháu an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia cảnh hưng long thịnh vượng.

Con lại xin kính mời các vị Tổ Tiên nội ngoại, Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá Thức, Huynh Đệ, Cô Dì và toàn thể các Hương linh gia tiên đồng lai hâm hưởng.

Con cũng mời các vị vong linh Tiền chủ, Hậu chủ nhà này, đất này cùng tới hâm hưởng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Phục duy cẩn cáo!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!

Nam mô a di đà phật!”

3. Hướng dẫn chuẩn bị trước ngày cúng giỗ mẹ

Để buổi cúng giỗ mẹ diễn ra trang nghiêm nhất, chúng ta cần chuẩn bị kỹ càng cho ngày này. Tùy theo từng vùng miền, phong tục và cách làm giỗ cũng có sự khác nhau. Tuy nhiên, về cơ bản, chúng ta sẽ phải:

  • Tiến hành họp toàn thể gia đình và phân công, bố trí công việc cụ thể cho mỗi người.
  • Bàn bạc để lên danh sách thực đơn cho buổi cúng.
  • Lên danh sách khách mời và đi mời.
  • Đi chợ để mua các thực phẩm và đồ dùng cần thiết cho buổi lễ cúng.
  • Chuẩn bị đầy đủ nồi niêng, xoong chảo, bát đĩa (nếu gia đình không có đủ).
  • Thuê người dựng rạp và sắp xếp bàn ghế.
  • Tính toán tổng chi phí và tiền góp giỗ.

4. Mâm cơm cúng giỗ mẹ gồm những gì?

Ngoài thắc mắc về bài cúng giỗ mẹ như thế nào, nhiều người còn băn khoăn không biết trên mâm cơm cúng giỗ mẹ phải có những món gì. Thông thường, mâm cơm cúng giỗ mẹ sẽ có các món ăn như: thịt gà luộc, bát canh, giò chả, nem, thịt heo quay/chiên, đĩa rau củ xào,… Tùy gia đình mà có thêm cả món cá rán, bánh chưng và xôi chè.

Dưới đây là mâm cơm cúng giỗ mẹ theo các vùng miền của nước ta:

  • Miền Bắc: Cơm nóng, thịt quay, giò heo, chả quế, gà luộc, xôi, món nộm và chè.
  • Miền Trung: Thịt gà, thịt vịt hoặc tôm nem chả, các món cá, canh bún.
  • Miền Nam: Hầm, xào, thịt luộc và kho.

mâm cúng giỗ mẹ tại Việt Nam
Một mâm cúng giỗ mẹ tại Việt Nam

Chú ý: Tại miền Nam, khi cúng giỗ mẹ, chúng ta sẽ tiến hành cúng tổ tiên, ông cố luôn. Do đó, khi cúng sẽ chuẩn bị 3 mâm, mỗi mâm đều có các món ăn giống nhau và đặt trên 3 bàn thờ hoặc một bàn thờ lớn.

5. Cách cúng giỗ mẹ như thế nào?

Khi cúng giỗ mẹ, ngoài việc chuẩn bị lễ vật đầy đủ và đọc bài cúng đúng, chúng ta còn phải tổ chức theo quy trình hợp lý. Quy trình tổ chức lễ cúng giỗ mẹ như sau:

  • Sau khi chuẩn bị đầy đủ lễ vật cần thiết, sắp xếp lên mâm và đặt lên bàn thờ. Người đại diện gia đình sẽ đứng ra thắp hương, vái lạy rồi đọc bài cúng giỗ.
  • Chờ hương cháy tàn thì người đại diện sẽ vái lạy 3 lạy (Lễ Tại), xin được dọn thức ăn vừa cúng xong xuống để mọi người bắt đầu ăn, đây gọi là hưởng lộc của tiền nhân.
  • Lễ xong xuôi, mang tiền, vàng mã đi đốt, gọi là hóa vàng để gửi cho mẹ và tổ tiên.
  • Bạn bè, người thân, hàng xóm cũng sẽ tới cùng dùng bữa vào ngày giỗ đầu và giỗ hết của mẹ. Mọi người sẽ cùng dùng bữa và thăm hỏi lẫn nhau.
  • Thờ “hậu” là một biến thể khác của cúng giỗ nhưng được thực hiện bởi đình, chùa nếu trước đây người quá cố đã cúng tiền hoặc ruộng cho đình, chùa.

Chú ý: Người đại diện gia đình khấn cúng giỗ mẹ và tổ tiên phải ăn mặc chỉnh tề, gọn gàng, lịch sự. Khách tới tham dự lễ giỗ đặt lễ vật lên trên bàn thờ sau đó sẽ cùng gia chủ vái 4 lạy 3 vái.

Trên đây là các bài cúng giỗ mẹ theo phong tục Việt Nam. Đồng thời, chúng tôi cũng đã hướng dẫn bạn cách tổ chức lễ cúng giỗ mẹ như thế nào. Tùy thuộc vào phong tục vùng miền nơi bạn sinh sống, bạn có thể chuẩn bị lễ cúng cho phù hợp.

Đọc thêm: Bài cúng giỗ cha và cách chuẩn bị cúng giỗ theo phong tục Việt